Dons- of synthetische isolatie
Dons is warmer voor zijn gewicht en pakt veel kleiner in; synthetisch behoudt meer warmte als het vochtig is en kost minder. Voor compact kamperen wint dons meestal — met twee duidelijke uitzonderingen.
Warmte per gewicht: dons wint
Het voordeel van dons is volume per gram. Fill power (550, 650, 800, 900) meet hoeveel volume een gegeven gewicht dons vult — hogere getallen vangen meer lucht per gram, dus een slaapzak met 800 fill levert dezelfde warmte als een met 650 fill bij merkbaar minder gewicht en volume. Synthetische isolatie is jarenlang verbeterd maar heeft voor dezelfde warmte nog altijd ruwweg 30–50% meer gewicht nodig.
Pakmaat: dons wint met grotere marge
Voor een compacte set is dit de doorslaggevende regel: een donszak comprimeert tot de helft van het volume van een vergelijkbare synthetische en veert vrolijk terug. Moet je hele set in een rugzak van 45 liter, dan is het verschil tussen een samengedrukte zak van 3 liter en een van 6 liter een derde van je etenszak.
Gedrag in nat weer: synthetisch wint
Nat dons klontert, verliest zijn volume, isoleert nauwelijks nog en droogt in het veld traag. Dons met een hydrofobe behandeling weerstaat vocht langer en droogt sneller, maar de behandeling stelt het probleem uit in plaats van het weg te nemen. Synthetische vezels houden hun structuur als ze vochtig zijn en behouden een bruikbaar deel van hun warmte. In aanhoudend natte klimaten — zeekajakken, maritieme bergen in de winter, lange tochten zonder drogende zon — is die veerkracht echt gewicht waard.
Prijs en levensduur
Dons kost vooraf meer maar behoudt, mits goed gewassen en opgeborgen, zijn volume ruim langer dan tien jaar. Synthetische vullingen zakken bij elke compressiecyclus een beetje in en lopen doorgaans na een paar seizoenen regelmatig gebruik merkbaar terug. Over tien jaar bekeken is de dure donszak vaak de goedkoopste.
Welke moet je dan kopen?
Koop dons als pakmaat en gewicht tellen en je je slaapspullen droog kunt houden — wat met een droogzak en een fatsoenlijke tent vrijwel iedereen lukt. Koop synthetisch als je tochten steevast vochtig zijn, als de slaapzak achteloos behandeld gaat worden (kinderen, uitlenen, festivals), of als het budget dat simpelweg dicteert — een goede synthetische slaapzak verslaat elke keer een goedkope donszak met oneerlijke waarden. De waarden zelf staan uitgelegd in onze gids over temperatuurwaarden.
Onderhoud in drie regels
Bewaar elke slaapzak onsamengedrukt — hangend of in een grote netzak. Lucht hem na elke tocht; was hem zelden en met het juiste (dons- of technisch) wasmiddel. Berg hem nooit vochtig op: schimmel maakt een einde aan een slaapzak sneller dan jaren gebruik.
